Wydarzyło się

“Postęp”, 21 czerwca 1903 roku

Iława. Kilkakrotnie karany więzieniem robotnik Schulz zadał robotnicy Zielasińskiej kilka pchnięć nożem, po których nieszczęśliwa niebawem zmarła w domu chorych. Czworo drobnych dziatek, z których ostatnie liczy zaledwie kilka miesięcy, zostały pozbawione matki.

Data:

udostępnij

Finanse i bankowość

Ostatnio dodane

Rozwój przemysłu i gospodarki miejskiej w drugiej połowie XIX wieku oraz napływ wojska, w tym oficerów wysokiego szczebla, sprawił, że na terenie Iławy zaczęły otwierać się banki i filie banków. Mieszkańcy, kupcy i wojskowi dokonywali w nich operacji pieniężnych, kredytowych i handlowych. Banki, filie i oddziały banków znajdowały się przede wszystkim w centrum Iławy. Pozostałością po ich funkcjonowaniu są nieliczne dokumenty, prezentowane na poniższej wystawie.


Wystawa “Finanse i bankowość” to też historia iławskiego pieniądza zastępczego. Historia pieniądza zastępczego sięga XVI wieku. Pojawiał się on najczęściej w okresie wojen lub kryzysów gospodarczych. Tak stało się w Niemczech w okresie I wojny światowej, gdy z obiegu zniknęły monety ze złota i srebra. To wtedy – w grudniu 1915 roku – wydano zarządzenie, w którym zalecono miastom wprowadzenie zastępczego pieniądza miejskiego, by zapobiec doskwierającemu gospodarce brakowi środków płatniczych.

W ten sposób w Iławie pojawiły się notgeldy (notgeld – niemiecka nazwa pieniądza zastępczego). Iławski magistrat zamówił je w firmie Chr. Lauer, która miała swoją siedzibę w Norymberdze. Firma ta w okresie II wojny światowej znana była z produkcji odznak i medali.

Już w roku 1914 w mieście pojawiły się banknoty zastępcze w formie kartoników opatrzonych nominałem 1 i 2 marek oraz pieczęcią magistratu.

Pierwsza emisja pieniądza zastępczego w formie monety trafiła do Iławy w 1916 roku. Do 1920 roku wprowadzono do lokalnego obiegu prawie 152 tysiące monet. Przez cztery lata wybito: 8205 sztuk ośmiokątnych monet o nominale 50 pfennigów w cynku (1916/1917), 5175 sztuk monet o nominale 50 pfennigów w żelazie (1916/1917), 10440 sztuk monet o nominale 10 pfennigów w cynku (1917), 10600 sztuk monet o nominale 10 pfennigów w żelazie (1918), 5450 sztuk monet o nominale 50 pfennigów w żelazie (1918), 101500 sztuk monet o nominale 10 pfennigów w żelazie w dwóch typach: z pojedynczą i podwójną obwódką wokół herbu (1920) i 10423 sztuk monet o nominale 50 pfennigów w żelazie (1920).

Monety wycofano z obiegu w maju 1922 roku. Apel iławskiego magistratu nie przyniósł jednak rezultatu – z prawie 152 tysięcy monet do miejskiej kasy powróciło zaledwie kilka tysięcy krążków. Pozostałą część mieszkańcy zatrzymali na pamiątkę. Iławskie notgeldy stanowią dziś rarytas na rynku kolekcjonerskim.

Pieniądz zastępczy – notgeld

Notgeldy kartonowe o nominale 1 i 2 marek z 1914 roku (eksponaty zgłoszone)

Kopie iławskich notgeldów o nominale 50, 50 i 10 pfennigów

Dokumenty bankowe

Książeczka oszczędnościowa iławskiego oddziału Bank der Danzig-Westpreussischen Landschaft

Książeczka oszczędnościowa nosiła numer 4907 (zbiory własne)

Książeczka oszczędnościowa iławskiego oddziału Sparkasse des Kreises Rosenberg Wpr.

Książeczka oszczędnościowa nosiła numer 4630

Lista wpłat na książeczkę oszczędnościową

Strona z adnotacjami

Książeczka przychodów i rozchodów o numerze 2162 iławskiego oddziału Kreissparkasse Rosenberg Wpr.

Blankiet przekazu pocztowego iławskiego oddziału Kreissparkasse Rosenberg Wpr.

Blankiet czeku iławskiego banku Raiffeisenbank

Młodzieżowa książeczka oszczędnościowa iławskiego banku Raiffeisenbank

Lista wpłat na książeczkę oszczędnościową

Młodzieżowa książeczka oszczędnościowa

Lista wpłat na książeczkę oszczędnościową

Ubezpieczenie od pożaru nieruchomości mieszkańca Iławy Adolfa Goronzego

Polisa na życie mieszkańca Iławy Adolfa Goronzego

Inne

Projekt budowy sieci kanalizacji sanitarnej i wodociągowej w iławskiej filii Reichsbanku, sporządzony w Berlinie w 1923 roku. Centrala Reichsbanku mieściła się w Berlinie. W większych i mniejszych miastach znajdowały się oddziały i filie. W Iławie funkcjonowała filia banku (ze zbiorów Iławskich Wodociągów)

Reklama prasowa iławskiego oddziału „Bank der Ostpreussischen Landschaft”, który mieścił się pod adresem Rynek 13

Poprzedni artykułFotografia
Następny artykuł“Orędownik”, 11 lipca 1913 roku
Michał Młotekhttp://www.michalmlotek.pl
Michał Młotek – miłośnik Iławy, regionalista, samorządowiec, obecnie Przewodniczący Rady Miejskiej w Iławie

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

chętnie czytane